Ιατρείο Ανευρυσμάτων Εγκεφάλου & AVM Εγκεφάλου

Ανεύρυσμα εγκεφάλου - Συχνές Ερωτήσεις - Αποτελεσματική Θεραπεία

Με οδηγό την εκτεταμένη μας εμπειρία σε περισσότερες από 2.700 ενδοαγγειακές θεραπείες στο Κέντρο Ανευρυσμάτων & Αρτηριφλεβικών Δυσπλασιών (AVM) της Βρέμης/Γερμανίας, αξιολογούμε τους πάσχοντες με τη διάγνωση ανευρύσματος ή αρτηριοφλεβικής δυσπλασίας εγκεφάλου και νωτιαίου μυελού.

Απαντάμε στα ερωτήματα του ασθενούς που συνοδεύουν τη διάγνωση, αξιολογούμε το αν είναι απαραίτητη η θεραπεία του ανευρύσματος ή της δυσπαλσίας και εφαρμόζουμε την ενδεδειγμένη θεραπεία κατά περίπτωση.

Ένα ανεύρυσμα εγκεφάλου μπορεί να ραγεί (να σπάσει) και να προκαλέσει αιμορραγία εγκεφάλου, μιας μορφής εγκεφαλικού επεισοδίου επικίνδυνη για τη ζωή του ασθενούς. Σε αυτή την περίπτωση το ανεύρυσμα πρέπει να θεραπευτεί άμεσα, συνήθως εντός 24 ωρών, καθώς υπάρχει σοβαρός κίνδυνος νέας αιμορραγίας.

Ένα ανεύρυσμα εγκεφάλου μπορεί επίσης να βρεθεί τυχαία σε μία εξέταση η οποία διενεργήθηκε για κάποιο άλλο λόγο. Η περίπτωση αυτή δεν αποτελεί επείγουσα κατάσταση, πρέπει όπως να αξιολογηθεί από έμπειρους νευροακτινολόγους εάν είναι απαραίτητη κάποια μορφής θεραπεία.
Συχνές Ερωτήσεις:
Πρέπει να θεραπευτεί κάθε ανεύρυσμα εγκεφάλου ή αρκεί η απλή παρακολούθηση;
Δεν είναι απαραίτητο να θεραπευτεί κάθε ανεύρυσμα εγκεφάλου. Η απόφαση για θεραπεία ή μη στην περίπτωση ανευρύσματος εγκεφάλου εξατομικεύεται. Όταν ένα ανεύρυσμα εντοπίζεται τυχαία, συνιστούμε την αξιολόγηση και συζήτηση του κινδύνου ρήξης και των επιλογών θεραπείας. Όταν συνιστάται η παρακολούθηση σε μικρά ασυμπτωματικά ανευρύσματα, είναι απαραίτητη και η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης καθώς και η διακοπή καπνίσματος στους πάσχοντες. Αυτές οι αλλαγές στον τρόπο ζωής μειώνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης και ρήξης των ανευρυσμάτων.

Κάποιοι πάσχοντες ίσως να έχουν ακούσει ότι πρέπει να αποφεύγουν τα αεροπορικά ταξίδια, όμως δεν υπάρχουν δεδομένα που να υποστηρίζουν ότι τα αεροπορικά ταξίδια δεν είναι ασφαλή. Αν κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης σε διάστημα κάποιων ετών το ανεύρυσμα μεγαλώσει ή αλλάξει σχήμα πρέπει να σκεφτούμε τη θεραπεία.
Πόσο συχνά είναι τα ασυμπτωματικά (μη ραγέντα) ανευρύσματα εγκεφάλου;
Περίπου το 3% του γενικού πληθυσμού έχει ένα ανεύρυσμα του εγκεφάλου. Τα περισσότερα είναι ασυμπτωματικά. Συχνά εντοπίζονται τυχαία σε ασθενείς που έχουν κάνει μαγνητική εγκεφάλου για αλλά αίτια, όπως π.χ. πονοκέφαλο. Ασθενείς με έντονο οξύ πονοκέφαλο, με ξαφνική έναρξη, που συχνά τον περιγράφουν ως τον «χειρότερο πονοκέφαλο της ζωής τους», μπορεί να έχουν ένα ανεύρυσμα που έχει υποστεί ρήξη, ιδιαίτερα όταν ο πονοκέφαλος συνοδεύεται και από ναυτία, αυχενική δυσκαμψία ή απώλεια συνείδησης.

Ακόμα και πάσχοντες από ημικρανίες περιγράφουν έναν πονοκέφαλο που σχετίζεται με ανεύρυσμα ως «ό,τι χειρότερο ένιωσαν ποτέ», έναν τόσο δυνατό πονοκέφαλο που δεν τον έχουν ξαναζήσει. Σε αυτή την περίπτωση πρέπει ο πάσχοντας να απευθυνθεί αμέσως στο τμήμα επειγόντων. Ασυμπτωματικά ανευρύσματα διαμέτρου μέχρι 7mm συνήθως θεωρούνται «μικρά» και έχουν 0,5% με 5% κίνδυνο ρήξης εντός πενταετίας από την εμφάνισή τους, ενώ ανευρύσματα μεγέθους 12mm έχουν υψηλότερο κίνδυνο ρήξης έως 12% και ανευρύσματα μεγέθους 25mm έχουν κίνδυνο αιμορραγίας 50% εντός πενταετίας.
Πού εντοπίζονται τα ενδοκράνια ανευρύσματα;
Περίπου το 85% των ανευρυσμάτων εντοπίζονται στην πρόσθια κυκλοφορία. Τα ανευρύσματα της οπίσθιας κυκλοφορίας είναι όμως τα πιο επικίνδυνα. Ανευρύσματα με συγκεκριμένα μορφολογικά χαρακτηριστικά, όπως παρουσία «θυγατρικού» ανευρύσματος ίσως έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο ρήξης στη διάρκεια του χρόνου. Τέλος ορισμένοι ασθενείς περίπου το 20-30% έχουν περισσότερα του ενός ανευρύσματα ή οικογενειακό ιστορικό που αυξάνει το κίνδυνο ρήξης και αιμορραγίας.

Ασθενείς με έντονο πονοκέφαλο και δυσκαμψία του αυχένα που δεν πήγαν στα επείγοντα πιθανόν να έχουν «υποκλινική, λανθάνουσα» αιμορραγία και έχουν 50% κίνδυνο δεύτερης και πιθανόν θανατηφόρας αιμορραγίας μέσα στις επόμενες 30 ημέρες. Αυτοί οι ασθενείς πρέπει να προσέλθουν στα επείγοντα άμεσα.
Πρέπει να γίνεται screening;
Αν δεν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό, πολυκυστική νόσος των νεφρών ή ελαστικό ψευδοξάνθωμα, η πιθανότητα ανευρύσματος εγκεφάλου είναι αρκετά χαμηλή. Ο μέσος άνθρωπος δεν χρειάζεται να κάνει εξετάσεις. Όταν όμως κάποιος πάσχει από ανεύρυσμα εγκεφάλου ο κίνδυνος εμφάνισης ανευρύσματος στους πρώτου βαθμού συγγενείς του (γονείς και παιδιά) είναι περίπου 9%. Σε αυτή την πληθυσμιακή ομάδα έχει νόημα το screening μέσω μαγνητικής τομογραφίας ή αξονικής αγγειογραφίας.
Τι είναι ο εμβολισμός;
Ο εμβολισμός είναι μία θεραπεία ελάχιστα επεμβατική, η οποία διενεργείται μέσω καθετηριασμού αρτηρίας στη βουβωνική χώρα, με αποφυγή ανοιχτού χειρουργείου του εγκεφάλου. Γίνεται με ψηφιακό αγγειογράφο, ο δε ασθενής τελεί σε γενική αναισθησία. Ο ιατρός οδηγεί λεπτούς μικροκαθετήρες ενδοαγγειακά από τη μηριαία αρτηρία μέσα στον σάκο του ανευρύσματος.

Στη συνέχεια τοποθετούνται μέσα στο ανεύρυσμα ειδικά μικροσπειράματα από πλατίνα (coils), έτσι ώστε να αποφραχθεί πλήρως ο σάκος του ανευρύσματος και να αποκλειστεί από την κυκλοφορία του αίματος. Η επέμβαση γίνεται υπό ακτινοσκόπηση και με λήψη ειδικών ακτινολογικών εικόνων από τον ψηφιακό αγγειογράφο. Ο ασθενής παίρνει συνήθως εξιτήριο την επόμενη ημέρα και μπορεί να επανέλθει στις φυσιολογικές του δραστηριότητες σε μία εβδομάδα.
Ποιά είναι τα ποσοστά επιτυχίας του εμβολισμού;
Τα αποτελέσματα του εμβολισμού των ανευρυσμάτων είναι εξαιρετικά, το ποσοστό επιπλοκών είναι πολύ χαμηλό και ο ασθενής ταλαιπωρείται ελάχιστα.

Για τον λόγο αυτό ο εμβολισμός είναι διεθνώς η πρώτη επιλογή για την αντιμετώπιση ανευρυσμάτων του εγκεφάλου, με δεύτερο το ανοιχτό χειρουγείο, το οποίο ενδείκνυται μόνον για ένα μικρό ποσοστό ανευρυσμάτων, όπου δεν χωρεί εμβολισμός για τεχνικούς ή ανατομικούς λόγους.
Οδηγός Καλής Ζωής Παναγιώτης Παπαναγιώτου
Δείτε τον Καθηγητή Νευροακτινολογίας Παναγιώτη Παπαναγιώτου
στην Εκπομπή ΟΔΗΓΟΣ ΚΑΛΗΣ ΖΩΗΣ του Alpha.
Ανεύρισμα Εγκεφάλου & AVM
Ανεύρισμα Εγκεφάλου & AVM